در روزگاری که ایران زیر فشار سنگین استبداد مذهبی، فساد ساختاری، فروپاشی اقتصادی و سرکوب آزادی ها نفس می کشد، طبیعی است که نگاه بسیاری از مردم به سوی شخصیتی معطوف شود که نام خاندانش در حافظه تاریخی ملت با مفاهیمی چون ایران سازی، نوسازی، توسعه و میهن دوستی گره خورده است.
به همین دلیل، بخش بزرگی از ایرانیان در داخل و خارج از کشور، شاهزاده رضا پهلوی را به عنوان یکی از مهم ترین چهره های اپوزیسیون می شناسند و از او حمایت می کنند.
اما در کنار این واقعیت، نکته مهم دیگری نیز وجود دارد که نباید از آن غافل شد.
شاهزاده رضا پهلوی، نه ارتش در اختیار دارد، نه دولت، نه بودجه های کلان حکومتی و نه شبکه عظیم رسانه ای وابسته به قدرت های جهانی. بزرگ ترین سرمایه او، اعتماد میلیونها ایرانی است؛ مردمی که پس از دهه ها تجربه تلخ جمهوری اسلامی، با نگاه به گذشته و مقایسه آن با امروز، به این نتیجه رسیده اند که خاندان پهلوی، نقش مهمی در پیشرفت و مدرن سازی ایران ایفا کرده است.
- اسپانسر -
با این حال، یکی از خطراتی که می تواند به این سرمایه اجتماعی آسیب بزند، افراط گرایی در میان بخشی از هواداران است. کسانی که گاه از سر احساسات، شتابزدگی سیاسی و یا برداشت خاص خود از شرایط کنونی، شاهزاده را «رضاشاه دوم» مینامند و چنان سخن میگویند که گویی مردم ایران هیچ نقشی در تعیین نظام آینده کشور نخواهند داشت.
این دقیقاً برخلاف مواضع خود شاهزاده است.
او، بارها و بارها تأکید کرده است که شکل حکومت آینده ایران را مردم ایران و صندوق رأی تعیین خواهند کرد. از نگاه او، مشروعیت هر نظام سیاسی، تنها از اراده ملت سرچشمه می گیرد، نه از فرمان فردی یا ادعای یک جریان سیاسی.
هنگامی که عده ای به نام پادشاهی خواهی، سخنانی بر زبان می آورند که بوی تحمیل اراده و بی اعتنایی به رأی مردم می دهد، در حقیقت، بزرگ ترین ضربه را به جریان پادشاهی خواهی وارد می کنند. زیرا مخالفان، فوراً این رفتارها را نشانه ای از بازگشت استبداد و دیکتاتوری معرفی می کنند و چنین القا می شود که پادشاهی خواهان اعتقادی به دموکراسی و انتخابات آزاد ندارند.
حال آنکه خود شاهزاده نزدیک به نیم قرن در جوامع دموکراتیک زندگی کرده، با سازوکارهای حکومت های مدرن آشناست و به خوبی می داند که دیگر دوران حکومت های مطلقه و تک صدایی، به پایان رسیده است.
Iranian Television of Canada
پادشاهی خواهان راستین، کسانی هستند که ایران را دوست دارند، نه قدرت را. آنان می دانند که هویت تاریخی و فرهنگی ایران، بخش جدایی ناپذیر موجودیت ملی ماست و حذف آن، جامعه را دچار خلأ هویتی می کند. اما در عین حال، باور دارند که آینده ایران تنها بر پایه آزادی، قانون، مدارا، تحمل مخالف و رأی مردم، ساخته خواهد شد.
می دانیم که شاهزاده رضا پهلوی یکی از دموکراتیک ترین چهره های سیاسی اپوزیسیون ایران است. بنابراین، پادشاهی خواهانی که خود را پیرو اندیشه و راه او می دانند، باید در گفتار و رفتار نیز به اصول دموکراسی پایبند باشند. کسی که به رأی مردم، تحمل نظرمخالف و حق انتخاب ملت احترام نگذارد، هنوز دموکراسی را به درستی درک نکرده است.
واقعیت این است که میزان حمایت از شاهزاده در میان اقشار مختلف جامعه، یکسان نیست. از این رو، هواداران او باید بیش از هر چیز دیگری بکوشند تا با گفتار و رفتار سنجیده، بر دامنه این حمایت ها بیفزایند، نه آنکه با تندروی، توهین و رفتارهای طرد کننده، بخشی از نیروهای بالقوه را، از خود دور کنند.
نیازی نیست که از هم اکنون، جز در محافل خصوصی و دوستانه، او را رضاشاه دوم بنامیم. بگذاریم در ایران آزاد آینده، این رأی ملت و صندوق انتخابات باشد که جایگاه هر فرد را تعیین کند و درباره سرنوشت کشور، داوری نماید.
اگر مردم ایران، روزی چنین تصمیمی بگیرند، آن تصمیم از مشروعیتی برخوردار خواهد بود که هیچ تبلیغ و شعاری نمی تواند جای آن را بگیرد.
بسیاری از پادشاهی خواهان باور دارند که شاهزاده رضا پهلوی در هر انتخابات آزاد و سالمی، از حمایت گسترده ای برخوردار خواهد بود. اگر چنین است، پس چه نیازی به شتابزدگی و پیش داوری وجود دارد؟
بیایید به همان اصولی وفادار بمانیم که خود شاهزاده بارها بر آن ها تأکید کرده است؛ یعنی مراجعه به رأی مردم، احترام به انتخاب ملت و پذیرش قواعد دموکراسی.
در عین حال، باید به یاد داشته باشیم که خالی کردن پشت کسی که امروز برای میلیونها ایرانی نماد امید، همبستگی ملی و گذار مسالمت آمیز از جمهوری اسلامی شده است، تنها به سود همان حکومتی تمام خواهد شد که ایران را به این روز اسفناک، انداخته است.
هشیار باشیم و از افراط گری بپرهیزیم. آینده ایران را، نه تندروی، نه شعار و نه تحمیل اراده دیگران، بلکه خرد جمعی، آزادی و رأی ملت، رقم خواهد زد.
اگر به شاهزاده رضا پهلوی باور داریم، بهترین راه حمایت از او نیز وفاداری به همان اصولی است که خود او بارها بر آن تأکید کرده است: دموکراسی، مدارا و حاکمیت رأی مردم. همین.
پاینده و پویا باشید.
